Νέος Ιερός Ναός των Αγίων Αναργύρων

Ο νέος ναός των Αγίων Αναργύρων υπάρχει επειδή οι δύο παλαιότεροι δεν έφταναν για την ενορία του 20ού αιώνα. Οι Μικροί Ανάργυροι είναι μονόχωρος ναός των αρχών του 18ου αιώνα, τοιχογραφημένος το 1706, στην οδό Ιεραρχών. Οι Μεγάλοι, ή παλαιοί, είναι πεντάκλιτος ναός των αρχών του 19ου αιώνα, με ανατολικό τοίχο παλαιότερου κτίσματος και λίγες τοιχογραφίες του προχωρημένου 16ου αιώνα. Ο νέος ναός δεν διεκδικεί ούτε την επιγραφή ούτε τον τοίχο. Διεκδικεί την καθημερινή ακολουθία μιας μεγάλης ενορίας.

Τι σημαίνει «νέος»

Δεν δημοσιεύεται, στις πηγές που χρησιμοποιούμε για τους ιστορικούς ναούς, το έτος θεμελίωσης ούτε το όνομα του αρχιτέκτονα. «Νέος» σημαίνει εδώ μεταγενέστερος των δύο μνημείων, ναός του καιρού μας σε σχέση με το 1706 και με τις αρχές του 19ου αιώνα, και όχι «βυζαντινός ναός που λέγεται νέος». Όποιος έρχεται για τοιχογραφίες πηγαίνει στους άλλους δύο. Όποιος έρχεται για λειτουργία Κυριακής, για βάπτιση ή για μεγάλο εκκλησίασμα, βρίσκεται στο σωστό κτίσμα.

Οι άγιοι

Οι ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός τιμώνται την 1η Ιουλίου και την 1η Νοεμβρίου. Και οι τρεις ναοί της πόλης, καθώς και η μονή στο Νησί Ημαθίας, μοιράζονται τις ίδιες ημερομηνίες. Την 1η Ιουλίου ρωτήστε ποιος ναός πανηγυρίζει με αρχιερέα· συχνά ο νέος ναός σηκώνει τον κόσμο, ενώ οι παλαιοί ανοίγουν ως μνημεία ή ως παρεκκλήσια. Η διάκριση σώζει και την ακολουθία και την τοιχογραφία, που δεν αντέχει συνωστισμό.

Επίσκεψη

Χωρίς εισιτήριο, με σεμνή ενδυμασία, και με σεβασμό αν υπάρχει μυστήριο. Μην ψάχνετε μέσα του τον 16ο αιώνα και μην τον κατεβάσετε στον ίδιο βαθμό ενδιαφέροντος με έναν ναΐσκο χωρίς ιστορία: η ενοριακή αρχιτεκτονική του 20ού αιώνα είναι κι αυτή πρόσωπο της Βέροιας, αρκεί να μην της φορέσουμε ψεύτικο τρούλο. Οι διευθύνσεις των Μικρών και των Μεγάλων είναι χωριστές καταχωρίσεις σε αυτόν τον οδηγό.

Την 1η Νοεμβρίου ο καιρός είναι ήδη φθινοπωρινός και ο νέος ναός μαζεύει κόσμο που δεν ανεβαίνει στους παλαιούς. Μην τους επισκέπτεστε και τους τρεις την ίδια ώρα περιμένοντας τρεις λειτουργίες. Διαλέξτε τον νέο για την ακολουθία και έναν από τους παλαιούς, άλλη μέρα, για τον τοίχο ή για την επιγραφή του 1706.