Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Ναούσης

Ο δρόμος που ανεβαίνει από τη Νάουσα προς το Γιαννακοχώρι, περίπου στο τέταρτο χιλιόμετρο, αφήνει δεξιά ένα άνοιγμα προς δάσος. Εκεί στέκεται η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Ναούσης, γυναικεία μονή της Ιεράς Μητρόπολης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Δεν πρέπει να συγχέεται με την ανδρώα, πατριαρχική μονή του Προδρόμου στη Σκήτη της Βέροιας: ίδιο όνομα, άλλο τοπίο, άλλη αδελφότητα, άλλη όχθη του νομού.

Τι κρατά η τοπική μνήμη

Η ναουσαίικη παράδοση δένει τη μονή με την πνευματική ζωή της πόλης και με παλαιότερους δεσμούς προς τη Σκήτη του Προδρόμου κοντά στη Βέροια, χωρίς να σώζεται πλήρες αρχείο που να επιτρέπει ασφαλή χρονολόγηση της πρώτης φάσης. Ό,τι επαναλαμβάνεται με σταθερότητα είναι η καταστροφή του 1822, μέσα στο ίδιο κύμα που έκαψε τα μοναστήρια της Ημαθίας μετά την αποτυχία της επανάστασης στη Νάουσα, και οι πληγές μεταγενέστερων συγκρούσεων. Για μεγάλο διάστημα η μοναχική παρουσία διακόπηκε. Η ανασύσταση ως γυναικεία αδελφότητα έγινε στα μέσα της δεκαετίας του 1990, στο κύμα επανίδρυσης μονών της Μητρόπολης μετά την ενθρόνιση του μητροπολίτη Παντελεήμονος.

Η εικόνα και η πανήγυρη

Κύρια γιορτή είναι η Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Προδρόμου, στις 29 Αυγούστου, αυστηρή νηστήσιμη ημέρα και όχι καλοκαιρινό πανηγύρι με την έννοια της εμποροπανήγυρης. Το 1996 επεστράφη στη μονή η εικόνα του Προδρόμου που τιμάται ως θαυματουργός· από τότε η ακολουθία της Αποτομής συγκεντρώνει Ναουσαίους που ανέβαιναν παλαιότερα μόνο από συνήθεια στο βουνό. Δεύτερη μνήμη, το Γενέσιο του Προδρόμου στις 24 Ιουνίου, είναι ηπιότερη. Αν δεν έχετε λόγο να βρεθείτε στη μονή ημέρα γιορτής, προτιμήστε καθημερινή κατόπιν τηλεφώνου: η αδελφότητα είναι μικρή και το αρχονταρίκι δεν λειτουργεί ως καφέ.

Πρακτικά

Οι επισκέψεις γίνονται κατά κανόνα ύστερα από συνεννόηση. Φορέστε ρούχα που καλύπτουν ώμους και γόνατα, σβήστε την τηλεφωνία μέσα στο καθολικό και μη φωτογραφίζετε μοναχές. Ο δρόμος από τη Νάουσα είναι σύντομος, αλλά το τελευταίο κομμάτι στενεύει· τον χειμώνα ρωτήστε για πάγο. Η μονή διαβάζεται σωστά μαζί με την Παναγιοπούλα στην είσοδο της πόλης και με τα ερείπια των Ταξιαρχών ψηλότερα: τρεις διαφορετικές τύχες του ναουσαίικου μοναχισμού, από την επανίδρυση ως το εξωκκλήσι μέσα σε ερείπια.