Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Μουτσιάλης

Η Μουτσιάλη δεν διαβάζεται από τον δρόμο της πόλης. Βρίσκεται στην ύπαιθρο νότια της Βέροιας, στην τροχιά των μονών του Αλιάκμονα, και σήμερα είναι γυναικεία μονή της Ιεράς Μητρόπολης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος και, από τα εγκαίνια του 2019, και στον Όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη.

Ανδρώα αρχή, σιωπή, επανίδρυση

Η μονή ήταν αρχικά ανδρώα. Καταστράφηκε το 1822, όπως οι περισσότερες μονές της Ημαθίας μετά την επανάσταση της Νάουσας. Το καθολικό που στέκεται σήμερα ανεγέρθη το 1835. Η συνεχής μοναχική ζωή δεν κρατήθηκε· για μεγάλα διαστήματα ο ναός έμενε χωρίς αδελφότητα, παρότι η τοποθεσία δεν ξεχάστηκε από όσους κατέβαιναν προς τη Σκήτη. Το 2011 εγκαταστάθηκε νέα αδελφότητα και το 2014 η μονή ανασυστάθηκε επίσημα ως γυναικεία. Ηγουμένη είναι η μοναχή Πορταΐτισσα Ζαλακώστα· η αδελφότητα είναι ολιγάριθμη.

Τα εγκαίνια του 2019 και τα εργαστήρια

Η ανακαίνιση του καθολικού είχε αρχίσει ήδη από το 2011. Στις 6 Ιουλίου 2019 ο μητροπολίτης Βεροίας το εγκαινίασε με τη διπλή αφιέρωση: Μεταμόρφωση, όπως ήταν εξαρχής, και Όσιος Παΐσιος, του οποίου μαθήτριες υπήρξαν οι μοναχές. Ακολούθησε η αγιογράφηση. Παράλληλα κτίστηκαν εργαστήρια αγιογραφίας και κεντήματος, βιβλιοθήκη, κουζίνα και τράπεζα. Η Μουτσιάλη δεν είναι λοιπόν «εξωκκλήσι που ξανάνοιξε»· είναι μικρή κοινοβιακή ζωή με χειρωνακτική εργασία, και αυτό φαίνεται στον τρόπο που υποδέχεται: όχι ως μουσείο, αλλά ως σπίτι όπου η επίσκεψη διακόπτει δουλειά.

Επίσκεψη κατόπιν συνεννόησης

Οι προσκυνητές γίνονται δεκτοί καθημερινά, πάντοτε ύστερα από τηλεφώνημα (στη μονή αναφέρεται το 2331043443). Η ενδυμασία είναι σεμνή. Μην εμφανίζεστε σε ώρα τράπεζας ή μεσημβρίας αναμένοντας ξενάγηση. Αν ήδη κατεβαίνετε προς τον Πρόδρομο της Σκήτης ή την Καλλίπετρα, η Μουτσιάλη είναι η ήσυχη στάση ανάμεσα στην πόλη και το ποτάμι· δεν έχει την πανοραμική θέα της Καλλίπετρας ούτε το σταυροπηγιακό βάρος του Προδρόμου, και ακριβώς γι’ αυτό αξίζει να μην την προσπεράσετε ως «μικρή».

Κύρια πανήγυρη παραμένει η Μεταμόρφωση, στις 6 Αυγούστου· η μνήμη του Οσίου Παϊσίου, στις 12 Ιουλίου, τιμάται πλέον στον ίδιο ναό και συγκεντρώνει προσκυνητές που γνωρίζουν τον Άγιο από το Άγιον Όρος και όχι από την Ημαθία.