Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών Ναούσης

Ψηλότερα από την πόλη της Νάουσας, εκεί όπου το Βέρμιο αρχίζει να γίνεται δάσος και όχι πια αυλή, τα ερείπια της Ιεράς Μονής των Παμμεγίστων Ταξιαρχών είναι μεγαλύτερα από το εξωκκλήσι που βλέπει κανείς πρώτα. Η Μητρόπολη την τοποθετεί στα τέλη του 16ου αιώνα και αποδίδει την κτίση στον Όσιο Θεοφάνη, ο οποίος τιμήθηκε αργότερα ως πολιούχος της Νάουσας. Δεν πρόκειται για μικρό μετόχι που μεγάλωσε η φήμη του· τα ίδια τα ερείπια δείχνουν μονή με έκταση.

Ο Θεοφάνης και η παράδοση της αρκούδας

Ο Θεοφάνης συνδέεται με την πνευματική γενιά της περιοχής που βγήκε από τη Σκήτη και τις πλαγιές του Βερμίου. Η τοπική αφήγηση, που η Μητρόπολη καταγράφει ως παράδοση και όχι ως έγγραφο, λέει ότι αρκούδα έφαγε τα μουλάρια που κουβαλούσαν την πέτρα, και ότι ο όσιος τη σαμάρωσε για να τελειώσει το χτίσιμο, κι έπειτα την έλυσε ευχόμενος να μην ξαναφανεί αρκούδα στην περιοχή. Η ιστορία εξηγεί, στον λαϊκό λόγο, μια απουσία ζώων που παλαιότερα ήταν κοινά στο βουνό. Την κρατάμε ως παράδοση του τόπου, όχι ως χρονικό.

Τι στέκεται όρθιο

Από το μεγάλο συγκρότημα απομένουν τοίχοι και η μνήμη της κάτοψης. Ανάμεσά τους χτίστηκε νεότερο εξωκκλήσι, ώστε να υπάρχει σημείο προσευχής χωρίς να έχει αναστηλωθεί η μονή. Η Μητρόπολη την κατατάσσει στις μονές των οποίων η μοναχική ζωή δεν έχει αποκατασταθεί· υπεύθυνος επικοινωνίας αναφέρεται αρχιμανδρίτης της επαρχίας, όχι εγκατεστημένη αδελφότητα. Όποιος ανεβαίνει περιμένοντας αρχονταρίκι και ακολουθία θα βρει ερείπιο και ένα μικρό ναό. Αυτό δεν είναι αποτυχία της επίσκεψης· είναι η κατάσταση του μνημείου.

Αν αποφασίσετε να ανεβείτε

Η φυσική πανήγυρη είναι η Σύναξη των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, στις 8 Νοεμβρίου, εφόσον ο δρόμος και ο ναΐσκος είναι προσβάσιμοι. Τις άλλες ημέρες τηλεφωνήστε στη Μητρόπολη ή στον υπεύθυνο πριν κινηθείτε, γιατί το ωράριο δεν είναι ενοριακό. Ο δρόμος μπορεί να είναι χωμάτινος και τον χειμώνα κλειστός. Σεμνή ενδυμασία ισχύει και σε εξωκκλήσι. Μην αποσπάτε λιθάρια «για ενθύμιο» και μην μπαίνετε σε ετοιμόρροπα κτίρια. Η σωστή συντροφιά αυτής της σελίδας είναι η Παναγιοπούλα, χαμηλά στην πόλη, και ο Πρόδρομος της Νάουσας προς το Γιαννακοχώρι: τρεις σταθμοί, τρεις διαφορετικοί βαθμοί ζωής.