Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σουμελά (Καστανιά Βερμίου)

Σε υψόμετρο στο Βέρμιο, στην Καστανιά (περίπου 18–20 χλμ. από τη Βέροια), βρίσκεται το Πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σουμελά. Η Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας το καταγράφει ρητά ως προσκύνημα και όχι μεταξύ των μονών—σημαντική διάκριση για επισκέπτες και οδηγούς.

Μετά την εξόντωση και τον ξεριζωμό του Πόντου, η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Σουμελά—κατά την παράδοση έργο του Ευαγγελιστή Λουκά—μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και φιλοξενήθηκε επί έτη στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών. Το 1951 θεμελιώθηκε νέο ιερό στην Καστανιά, σε βραχώδη ήσυχη πλαγιά που θυμίζει την αρχική Σουμελά της Τραπεζούντας, με πρωτοβουλία του Φίλωνα Κτενίδη και των ποντιακών κοινοτήτων.

Χιλιάδες συρρέουν ιδίως στον Δεκαπενταύγουστο. Αναμένετε συνωστισμό, περιορισμένη στάθμευση και ορεινό καιρό· εντός του ναού απαιτείται σεμνή ενδυμασία. Εκτός πανηγύρεως παραμένει ισχυρό προσκύνημα για όσους εξερευνούν το πνευματικό τοπίο του Βερμίου.