Ιερός Ναός Αγίων Σπυρίδωνος, Ελευθερίου και Νικολάου

Τρία ονόματα στην ίδια πόρτα δεν σημαίνουν τρεις ναοί, και δεν σημαίνουν ούτε τον ναό του 1617. Ο Άγιος Σπυρίδων, ο Άγιος Ελευθέριος και ο Άγιος Νικόλαος τιμώνται εδώ μαζί. Ο ναός με την κτητορική επιγραφή του 1617, που οι Βεροιώτες λένε και Άγιο Σπυρίδωνα ενώ είναι Άγιος Νικόλαος, είναι άλλος. Ο κατάλογος των μνημείων ξεχωρίζει επίσης έναν Άγιο Σπυρίδωνα της ενορίας του Αγίου Γεωργίου, που τον τοποθετεί διστακτικά στις αρχές του 19ου αιώνα. Χωρίς δημοσιευμένη επιγραφή που να δένει την τριπλή αφιέρωση με συγκεκριμένο έτος, δεν αποδίδουμε στον ναό αυτής της σελίδας χρονολογία «18ου αιώνα».

Οι τρεις άγιοι

Ο άγιος Σπυρίδων, επίσκοπος Τριμυθούντος, τιμάται στις 12 Δεκεμβρίου. Ο άγιος Ελευθέριος, ιερομάρτυρας, στις 15 Δεκεμβρίου. Ο άγιος Νικόλαος στις 6 Δεκεμβρίου. Οι τρεις μνήμες πέφτουν μέσα σε δέκα ημέρες, και αυτό εξηγεί γιατί μια ενορία μπορεί να τους στεγάσει στον ίδιο ναό χωρίς να χρειάζεται τρεις πανηγύρεις σκόρπιες στον χρόνο. Δεν συνάγουμε από τη γειτνίαση των εορτών συμπέρασμα για τον αιώνα του κτίσματος. Συνάγουμε μόνο ότι ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας που ο ναός έχει λόγο να είναι ανοιχτός.

Τι λείπει από την τεκμηρίωση

Δεν δημοσιεύεται, στις συνόψεις που χρησιμοποιούμε για τους υπόλοιπους ναούς της πόλης, κάτοψη, όνομα ζωγράφου ή κτητορική επιγραφή για αυτή την τριπλή αφιέρωση. Η σελίδα δεν θα τα επινοήσει. Ο ναός ανήκει στις ζωντανές ενορίες της Βέροιας, σε πόλη που διατηρεί δεκάδες εκκλησίες ακριβώς επειδή πολλές άρχισαν ως ιδιωτικοί ή ενοριακοί ναοί και συνέχισαν να λειτουργούν. Η συνέχεια της χρήσης είναι το βέβαιο· η χρονολογία όχι.

Επίσκεψη

Κατόπιν συνεννόησης, χωρίς εισιτήριο, με σεμνή ενδυμασία. Αν σας ενδιαφέρει επιγραφή και σπόλια, πηγαίνετε στον ναό του 1617 και μην περιμένετε να τα βρείτε εδώ επειδή ακούτε το όνομα του Σπυρίδωνα. Τον Δεκέμβριο οι τρεις γιορτές δίνουν τρεις αφορμές να δείτε τον ναό σε χρήση. Τον υπόλοιπο χρόνο είναι ήσυχος ενοριακός χώρος, και έτσι πρέπει να τον πλησιάζει κανείς.