Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής της Μακαριώτισσας

Στη γειτονιά της Μακαριώτισσας η Αγία Παρασκευή αρχίζει ως μονόχωρος ναός του τέλους του 14ου αιώνα. Επισκευές, προσθήκες και μετατροπές της έδωσαν βόρειο κλίτος και νάρθηκα, χωρίς να σβήσουν τον πυρήνα. Δεν είναι η Αγία Παρασκευή της ενορίας της Δεξιάς, ούτε η Αγία Παρασκευή στην Καλλιθέα, στην οδό Ιουστινιανού. Τα τρία ονόματα κυκλοφορούν στην πόλη και μπερδεύονται εύκολα σε χάρτες.

Πέντε αιώνες τοιχογράφησης και μία επιγραφή

Οι φάσεις μαρτυρούνται από αλλεπάλληλες τοιχογραφήσεις του 14ου, του 15ου, του 16ου, του 17ου και του 18ου αιώνα. Η φάση του 17ου δεν μένει αόριστη: κτητορική επιγραφή πάνω από την κεντρική θύρα μνημονεύει το έτος 1683. Είναι από τις καθαρές ημερομηνίες της μεταβυζαντινής Βέροιας, δίπλα στο 1617 του Αγίου Νικολάου που λέγεται και Άγιος Σπυρίδων και στο 1706 των Μικρών Αγίων Αναργύρων. Η αγία Παρασκευή, οσιομάρτυς που τιμάται στις 26 Ιουλίου, είναι προστάτιδα των ματιών στη λαϊκή ευσέβεια· ο ναός δεν χρειάζεται αυτή τη σημείωση για να σταθεί ως μνημείο, αλλά η γιορτή εξηγεί τον κόσμο του Ιουλίου.

Η διαδρομή

Η Εφορεία εντάσσει τη γειτονιά της Μακαριώτισσας σε οργανωμένη διαδρομή μαζί με τους Αγίους Κήρυκο και Ιουλίττα, τον Μικρό Άγιο Γεώργιο και τον Άγιο Νικόλαο της Μακαριώτισσας. Τα ανοίγματα είναι συγκεκριμένες ημέρες και ώρες, συνήθως μεσημβρινές. Αν περάσετε άλλη μέρα και βρείτε πόρτα κλειστή, δεν σημαίνει ότι ο ναός εγκαταλείφθηκε. Σημαίνει ότι κοιτάτε μνημείο με πρόγραμμα και όχι βιτρίνα.

Μέσα στον ναό

Διαβάστε πρώτα την επιγραφή του 1683 και μετά τις παλαιότερες ζώνες. Η σειρά προστατεύει από το λάθος να αποδώσετε όλη τη ζωγραφική σε έναν αιώνα. Χωρίς φλας, χωρίς επαφή με τον σοβά, και με σεβασμό αν ο ναός λειτουργεί. Η Μακαριώτισσα είναι από τις γειτονιές όπου η πυκνότητα των ναών δικαιολογεί πεζή διαδρομή μίας ώρας, όχι στάση από το αυτοκίνητο.

Η επιγραφή του 1683 είναι πάνω από την κεντρική θύρα, όχι μέσα στο ιερό. Πολλοί την προσπερνούν μπαίνοντας. Γυρίστε να τη δείτε πριν καθίσετε. Έπειτα μόνο έχει νόημα να χωρίσετε τα στρώματα του 14ου και του 15ου αιώνα από ό,τι ζωγραφίστηκε μετά το 1683.