Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής της Δεξιάς

Η Αγία Παρασκευή της Δεξιάς δεν έχει την επιγραφή του 1683. Εκείνη ανήκει στην Αγία Παρασκευή της Μακαριώτισσας, μονόχωρο ναό του τέλους του 14ου αιώνα με πέντε φάσεις τοιχογράφησης. Η Παρασκευή της Δεξιάς ανήκει στην ενορία της Παναγίας Δεξιάς και, μαζί με τον Άγιο Νικόλαο της ίδιας ενορίας, συγκαταλέγεται στις εκκλησίες που οι νεωτερικές επεμβάσεις έχουν αλλοιώσει. Ο κατάλογος των μνημείων διστάζει ακόμη και για τα τέλη του 18ου αιώνα και δηλώνει άγνοια για το αν υπήρξε προγενέστερος ναός. Το επαναλαμβάνουμε γιατί οι χάρτες τείνουν να δίνουν σε κάθε Παρασκευή της Βέροιας την ίδια, κολακευτική χρονολογία.

Τρεις Παρασκευές

Η τρίτη είναι στην Καλλιθέα, στην οδό Ιουστινιανού 1, ενοριακός ναός χωρίς δημοσιευμένη κτητορική επιγραφή σε αυτή τη σύνοψη. Τρεις ναοί, τρεις βαθμοί τεκμηρίωσης. Όποιος θέλει τοιχογραφίες από τον 14ο ως τον 18ο αιώνα πηγαίνει στη Μακαριώτισσα, στο ωράριο της Εφορείας. Όποιος μένει στην ενορία της Δεξιάς βλέπει την Παναγία με τον Μελισμό και, δίπλα, δύο ναούς που η πόλη συνέχισε να χρησιμοποιεί αφού τους άλλαξε. Η αγία Παρασκευή τιμάται στις 26 Ιουλίου.

Τι να μην ζητήσετε

Μην ζητήσετε να σας δείξουν «το στρώμα του 14ου αιώνα» σε ναό για τον οποίο η έρευνα δεν βεβαιώνει καν ότι διαδέχθηκε παλαιότερο κτίσμα. Μην τον φωτογραφίσετε ως βυζαντινό μνημείο επειδή βρίσκεται στη Βέροια. Η πόλη έχει αρκετά τεκμηριωμένα μνημεία ώστε να μην χρειάζεται να δανειζόμαστε κύρος από τον διπλανό ναό. Η Παναγία Δεξιά, με την κόγχη του 14ου αιώνα, είναι ο διπλανός που έχει το κύρος· η Παρασκευή έχει την ενοριακή ζωή.

Επίσκεψη

Κατόπιν συνεννόησης, χωρίς εισιτήριο, με σεμνή ενδυμασία. Τον Ιούλιο, στη γιορτή, ο ναός έχει τον κόσμο του και δεν είναι ώρα για αρχαιολογική ανάγνωση, ακόμη κι αν υπήρχε στρώμα να διαβαστεί. Τις άλλες ημέρες είναι ήσυχος. Συνδυάστε τον με την Παναγία Δεξιά την ίδια επίσκεψη, και αφήστε τη Μακαριώτισσα για τη διαδρομή της Εφορείας, ώστε κάθε Παρασκευή να μείνει στη θέση της.