Παρεκκλήσι Αγίου Φανουρίου

Στην οδό Αδελφών Κουσίου 6, σε απόσταση που περπατιέται από το κέντρο, το παρεκκλήσι του Αγίου Φανουρίου είναι μικρό και δεν διεκδικεί θέση στον κατάλογο των βυζαντινών ναών της πόλης. Δεν δημοσιεύεται έτος ανέγερσης, και δεν θα του δώσουμε ένα. Ο άγιος Φανούριος, μεγαλομάρτυρας που τιμάται στις 27 Αυγούστου, έγινε στον ελληνικό χώρο ο άγιος των χαμένων πραγμάτων και των φανερών αποφάσεων. Η φανουρόπιτα, που ζυμώνεται την παραμονή και μοιράζεται με την ευχή να φανερωθεί αυτό που λείπει, είναι έθιμο της εορτής και όχι τοπική επινόηση της Βέροιας.

Δεν είναι ο Ψαράς

Στην οδό Βεργίνας 21 ο Άγιος Νικόλαος ο Ψαράς συνδέεται, στην ενοριακή πράξη, και με τον Φανούριο. Είναι τρίκλιτη βασιλική με τοιχογραφίες του δευτέρου μισού του 17ου αιώνα στο ιερό. Το παρεκκλήσι της Κουσίου είναι άλλο κτίσμα, άλλο μέγεθος, άλλη προσδοκία. Όποιος θέλει τον 17ο αιώνα πηγαίνει στη Βεργίνας. Όποιος θέλει να ανάψει κερί την παραμονή της 27ης Αυγούστου μπορεί να βρει κόσμο και στα δύο, και καλό είναι να ρωτήσει ποιο είναι ανοιχτό.

Τι κάνει ένα παρεκκλήσι στην πόλη των σαράντα οκτώ ναών

Η Βέροια διατηρεί δεκάδες ιστορικές εκκλησίες και, ταυτόχρονα, μικρά παρεκκλήσια που εξυπηρετούν μια γειτονιά ή μια συγκεκριμένη ευλάβεια. Το δεύτερο δεν ντύνεται με το κύρος του πρώτου. Ο Φανούριος της Κουσίου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία: σύντομη προσευχή, εικόνα, χώρος που χωρά λίγους. Η αξία του είναι ότι η πόλη δεν σταμάτησε να αφιερώνει ναΐσκους όταν τελείωσε η παραγωγή τοιχογραφιών του 16ου αιώνα.

Επίσκεψη

Χωρίς εισιτήριο, με σεμνή ενδυμασία, και με την υπομονή ότι η πόρτα μπορεί να είναι κλειστή αν δεν υπάρχει ακολουθία. Την παραμονή της εορτής περιμένετε κόσμο και πίτες, όχι ξενάγηση. Τις άλλες ημέρες ο ναΐσκος είναι ήσυχος. Μην τον χρησιμοποιείτε ως στάση «βυζαντινής τέχνης»· χρησιμοποιήστε τον ως αυτό που είναι, και κρατήστε τον Καλλιέργη και την Παλαιά Μητρόπολη για την τέχνη.

Την παραμονή της 27ης Αυγούστου η φανουρόπιτα μοιράζεται συχνά και σε σπίτια, όχι μόνο στο παρεκκλήσι. Αν βρείτε την πόρτα κλειστή, δεν σημαίνει ότι η πόλη αγνόησε τον άγιο. Σημαίνει ότι η ευλάβεια δεν χωράει πάντα σε έναν ναΐσκο της Κουσίου. Δοκιμάστε και τον Ψαρά, χωρίς να ταυτίζετε τους δύο χώρους.